18 năm phát triển của PVOIL, đơn vị thành viên của Petrovietnam, có thể được ghi bằng nhiều con số: quy mô hệ thống, sản lượng, thị phần, doanh thu, những dấu mốc tổ chức. Nhưng phía sau các con số còn một phần “lịch sử” ít xuất hiện trong báo cáo: ký ức của những người đã sống, làm việc và trưởng thành cùng doanh nghiệp. Đó có thể là một đêm trực dài, chuyến xe đi qua mưa gió, bữa cơm ăn vội giữa ca, chương trình an sinh. Cũng có thể là người đồng nghiệp từng sát cánh lúc khó khăn, một nơi chốn đã rời xa nhưng chỉ cần nghe nhắc đến, bao chuyện cũ lại trở về.
Cuộc thi “Một hành trình, Ngàn câu chuyện” đã khơi mở những miền ký ức như thế.
Khi người trong cuộc cầm bút
Gần 200 tác phẩm hợp lệ được gửi về. Con số cho thấy sức hưởng ứng trong toàn hệ thống PVOIL. Song giá trị cuộc thi không nằm riêng ở số lượng. Mỗi tác phẩm lưu giữ một lát cắt đời sống, một quãng đường nghề nghiệp, một cách nhìn về PVOIL từ bên trong.
Ông Lê Trung Hưng – Phó Tổng Giám đốc PVOIL và Nhà báo Phạm Thuận Thiên – Tổng biên tập Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes trao giải cho tác giả và tác phẩm đạt giải Đặc biệt
Đặt cạnh nhau, các bài viết tạo thành một kho tư liệu về doanh nghiệp. Lịch sử ở đó không xếp theo niên biểu hay kể bằng ngôn ngữ hành chính. Nó hiện lên qua tiếng nói của những người trực tiếp làm việc, chịu áp lực, vượt khó và chia sẻ với nhau một phần đời. Phần lớn tác giả dự thi không phải người viết chuyên nghiệp. Dấu vết ấy hiện khá rõ. Có bài thiên về kể việc, lần lượt nhắc lại các dấu mốc. Có bài dành nhiều dung lượng cho thành tích, trong khi nhân vật và tình huống chưa được khai thác để bật lên xúc cảm. Nếu chỉ nhìn vào kỹ thuật viết hoặc văn phong, người đọc dễ bỏ qua phẩm chất đáng quý nhất của những tác phẩm: trải nghiệm.
Người viết đã thực sự có mặt trong câu chuyện của mình. Họ hiểu công việc diễn ra ra sao, khó khăn bắt đầu từ đâu và vì sao một việc tưởng nhỏ lại trở thành ký ức khó quên. Trong Điều gì còn lại phía sau một bình xăng, từ việc nhân viên PVOIL tặng xăng cho đoàn thiện nguyện, bài viết giản dị, giàu tính nhân văn, cho thấy thương hiệu được bồi đắp bền vững từ những hành động tử tế của người lao động. Trưởng thành cùng PVOIL, tác giả kể hành trình từ cậu bé theo cha – lái xe PETECHIM, tiền thân của PVOIL – đến chuyên viên giao nhận dầu thô ngoài biển. Qua những ca trực, hiểm nguy và xa nhà, anh trưởng thành cùng PVOIL, chứng kiến doanh nghiệp vượt khủng hoảng, mở rộng thị trường và thích ứng với chuyển dịch năng lượng. Với Ký ức Nghi Sơn, một địa danh trở thành nơi lưu giữ cả quãng đời công tác, những con người từng gắn bó và những đổi thay chỉ người trong cuộc mới có thể kể lại gần gũi đến vậy. Còn Lũ 2025 đi qua, Tình PVOIL còn mãi, một bài thơ khắc họa người PVOIL cứu dân, khôi phục trạm xăng và giữ nguồn nhiên liệu giữa lũ dữ năm 2025, giàu cảm xúc, làm nổi bật nghĩa tình và trách nhiệm cộng đồng. Hay Mùi của tuổi trẻ với câu chuyện nhẹ nhàng về nghề, về “mùi của bố, mùi của xăng dầu”…, những chi tiết ấy đem lại cho tác phẩm độ tin cậy của trải nghiệm, bởi người viết không đứng ngoài quan sát mà kể từ công việc, từ những gì chính mình đã sống và đã đi qua.
Mỗi tác phẩm lưu giữ một lát cắt đời sống, một quãng đường nghề nghiệp, một cách nhìn về PVOIL từ bên trong
Một số bài được tổ chức chặt chẽ, nhịp kể tự nhiên, cách dẫn dắt chuyên nghiệp, chỉn chu hơn mặt bằng thường thấy ở những cuộc thi nội bộ. Có tác phẩm đạt chất lượng đủ để xuất hiện tại nhiều cuộc thi sáng tác chuyên nghiệp. Tuy vậy, điều ở lại lâu hơn chưa hẳn nằm ở câu chữ trau chuốt. Đó thường là một ký ức có thật, một con người có thật và cách kể nhẹ nhàng, có phần thật thà, không cố làm câu chuyện lớn hơn chính nó. PVOIL Phú Yên có 33 tác phẩm dự thi và giành giải Tập thể. Đằng sau con số ấy có một môi trường khuyến khích người lao động nhìn lại chặng đường đã qua, ghi chép trải nghiệm và chia sẻ với cộng đồng.
Bốn tác phẩm, bốn điểm nhìn
Giải Đặc biệt được trao cho Ký ức Nghi Sơn của tác giả Lê Thanh Thủy – một tác phẩm đặc biệt. Bài viết đưa người đọc trở lại đầu năm 2014, khi nhóm cán bộ PVOIL gồm anh Mai Trung Thành, anh Lê Bá Hòa, anh Phạm Ngọc Long cùng các đồng nghiệp bắt tay chuẩn bị hồ sơ dự thầu cung cấp nhiên liệu cho Dự án Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Hành trình PVOIL chinh phục và triển khai gói thầu cung cấp nhiên liệu cho dự án, từ những ngày làm hồ sơ căng thẳng, 17 lần làm rõ kỹ thuật đến khi vận hành hệ thống cung ứng quy mô lớn theo tiêu chuẩn quốc tế. Cảm xúc chủ đạo là niềm tự hào lắng sâu, được tạo nên từ ký ức thật về những đêm thức trắng, ổ bánh mì ăn vội, bữa cơm bụi, container tạm và đoàn xe bồn nối dài giữa công trường; qua đó làm nổi bật sức mạnh tập thể, tinh thần trách nhiệm và sự trưởng thành của người PVOIL. Văn phong tự sự kết hợp chất liệu ký sự, giàu chi tiết nghề nghiệp, chắc chắn và chân thực; sự đan xen giữa số liệu, con người và hồi ức giúp tác phẩm vừa có giá trị tư liệu, vừa tạo được dư âm xúc động về một “dự án để đời”. Lê Thanh Thủy chia sẻ với chúng tôi, viết tác phẩm này như lời tri ân gửi tới những đồng nghiệp đã cùng chị đi qua một chặng đường nhiều gian nan nhưng cũng vô cùng đáng nhớ.
Tàu nhập hàng vào kho PVOIL Nhà Bè
Nếu Ký ức Nghi Sơn bắt đầu từ một nơi chốn, Ngọn đèn được thắp và những bàn tay giữ lửa của Thanh Liêm, Ban Kỹ thuật An toàn, Cơ quan Tổng công ty – tác phẩm giành giải Nhất – lại được dẫn dắt bằng hình tượng ngọn đèn của niềm tin và những bàn tay nối nhau giữ lửa. Bài viết kể hành trình có thật của chính tác giả, từ một đứa trẻ mồ côi phải bán vé số giữa nắng mưa, từng xem giảng đường đại học là giấc mơ ngoài tầm với, đến khi được Quỹ học bổng “Thắp sáng niềm tin” do PVOIL đồng sáng lập nâng đỡ. Học bổng không chỉ giúp anh trang trải học phí mà còn trao cho anh niềm tin để bước tiếp, học hành, lập nghiệp, xây dựng gia đình và sau này trở thành chính một người PVOIL. Khi trở về làm việc trong ngôi nhà từng cưu mang mình, anh nhận ra phía sau Quỹ là biết bao thế hệ lãnh đạo, cán bộ, người lao động PVOIL âm thầm gìn giữ ngọn lửa thiện nguyện: từ những bức tranh hoa sen được đấu giá gây quỹ, hơn 1.000 sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được tiếp sức trưởng thành, đến những cửa hàng xăng dầu sáng đèn xuyên đêm phục vụ xe cứu trợ, những nhân viên nhường cơm, sẻ nước cho các đoàn thiện nguyện, người bán xăng lao xuống dòng lũ cứu hai mẹ con, những chuyến xe cứu thương được tài trợ nhiên liệu trong đại dịch hay những chuyến xe miễn phí đưa sinh viên nghèo về quê ăn Tết. “Giữ lửa” vốn là một hình tượng quen thuộc, nhưng trong tác phẩm này, hình tượng ấy không dừng ở lời nói mà được soi chiếu qua những số phận và việc làm cụ thể. Tác giả xem lòng tốt mình từng nhận là một món nợ không ai đòi; cách trả món nợ ấy là sống tử tế, làm việc có trách nhiệm và trao cơ hội cho người khác. Một người có thể thắp lên ngọn đèn, nhưng để ánh sáng ấy không tắt cần rất nhiều bàn tay cùng gìn giữ, tiếp nối và trao truyền. “Ngọn đèn đã được thắp. Việc của chúng tôi – những cựu sinh viên Quỹ học bổng “Thắp sáng niềm tin” là không để nó tắt đi” – đó cũng là thông điệp lay động nhất của tác phẩm, người đi trước thắp đèn, người đi sau có trách nhiệm giữ lửa và đưa ánh sáng ấy đến với những cuộc đời khác.
PVOIL tổ chức các chuyến xe miễn phí đưa hàng ngàn sinh viên từ TP HCM về quê đón Tết mỗi năm
Trưởng thành cùng PVOIL của Đào Mạnh Quân, PVOIL Bà Rịa – Vũng Tàu, giành giải Nhì, bài viết kể hành trình từ cậu bé theo cha – người lái xe PETECHIM – đến chuyên viên giao nhận dầu thô tại các công trình biển, qua đó song hành sự trưởng thành của cá nhân với 18 năm phát triển của PVOIL. Tác phẩm có câu chuyện chân thực, kết cấu trọn vẹn, văn phong tự sự giàu hình ảnh và cảm xúc; nổi bật là các chi tiết về người cha, chiếc xe “cá mập”, sân bay trực thăng và những năm tháng làm việc giữa biển, làm sáng rõ tình cảm, sự gán bó của ca3 hai thế hệ gắn bó với PVOIL, với ngành Dầu khí.
Giải Nhì còn lại thuộc về Điều gì còn lại phía sau một bình xăng của Phạm Đình Thiết, PVOIL Phú Yên. Câu chuyện nhân viên PVOIL Ia Pa tặng vài lít xăng cho đoàn thiện nguyện “Tiếp sức em tới trường”, qua đó cho thấy giá trị thương hiệu không chỉ được tạo nên từ kết quả kinh doanh mà còn từ lòng tử tế của mỗi người lao động. Tác phẩm có tình huống nhỏ nhưng giàu sức gợi, chi tiết đời thường chân thực, thông điệp nhân văn rõ ràng; văn phong mộc mạc, ấm áp, chân thành, làm nổi bật nét đẹp văn hóa PVOIL một cách tự nhiên và thuyết phục.
Thương hiệu PVOIL được cảm nhận qua từng lần phục vụ, từng sẻ chia như thế và phía sau mỗi lần phục vụ là kỷ luật và công sức, nghĩa tình của nhiều con người.
Bốn tác phẩm đạt giải cao chọn bốn điểm xuất phát: một miền ký ức, một hình tượng về sự kế thừa, một quá trình trưởng thành và một sản phẩm thường ngày. Những tác phẩm khác mở rộng các mạch chuyện ấy qua gian khó, thiên tai, an toàn, tình đồng nghiệp, trách nhiệm và sự gắn bó.
Ban Giám khảo đã có những giờ làm việc thực sự “cân não” khi chấm các tác phẩm được đề cử trao giải. Khoảng cách giữa nhiều bài viết rất sít sao: mỗi tác phẩm có một cách kể, một vẻ đẹp, sức sáng tạo và truyền cảm riêng. Có bài chững chạc trong cấu tứ, công phu về tư liệu; có bài hấp dẫn bởi tình huống và chi tiết; có bài câu chữ còn mộc nhưng lại khiến người đọc lặng đi vì sự chân thành. Bởi vậy, từng nhận xét, từng mức điểm đều được trao đổi kỹ lưỡng, cân nhắc nhiều chiều. Khó khăn lớn nhất không nằm ở việc tìm ra bài hay, còn là lựa chọn tác phẩm xứng đáng nhất giữa nhiều câu chuyện đều được viết bằng ký ức, tình cảm và gắn bó sâu nặng với PVOIL.
Thành viên Ban Giám khảo, bà Nguyễn Linh Giang, Thành viên Hội đồng Quản trị PVOIL chia sẻ rằng, mỗi tác phẩm là một lát cắt đời thường, góp phần làm nên bức tranh sinh động về con người và văn hóa PVOIL. “Khi mỗi người thấy câu chuyện của mình đáng được kể, họ cũng cảm nhận sâu sắc hơn mình là một phần của PVOIL. Đó mới là thành công lớn nhất của cuộc thi”, bà nhấn mạnh.
“Hành trình” còn được viết tiếp
Văn hoá doanh nghiệp thường được diễn đạt bằng những khái niệm trang trọng: trách nhiệm, kỷ luật, nghĩa tình, bền bỉ, gắn kết. Những khái niệm ấy chỉ thật sự có sức sống, có giá trị khi đi vào công việc, tại các công trình, công trường, nhà máy, cây xăng, trên các xe bồn… Các tác phẩm dự thi giúp những giá trị ấy có hình hài. Qua ký ức về Nghi Sơn, câu chuyện về đồng nghiệp, bữa cơm công đoàn, cứu người trong lũ, câu chuyện giữ lửa, quá trình trưởng thành cùng doanh nghiệp hay công việc phía sau một bình xăng, không một bài viết nào có thể kể trọn hành trình hay khắc họa đầy đủ văn hóa PVOIL. Nhưng văn hóa PVOIL đã hiện lên qua từng câu chuyện, từng con người, trong cách họ làm việc và ứng xử với nhau. Sau 18 năm với nhiều đổi thay, PVOIL cũng đứng trước câu hỏi tiếp nối ký ức giữa các thế hệ. Bởi vậy, việc lưu giữ câu chuyện của người đi trước giúp người đến sau hiểu rằng mỗi giá trị, nền nếp hôm nay đều được tạo dựng bằng lao động, lựa chọn và cả những bài học phải trả giá.
Người lao động trực tiếp kiến tạo văn hóa, thương hiệu doanh nghiệp bằng công việc, cách ứng xử và ký ức của mình
Cuộc thi cũng gợi ra một cách tiếp cận đối với truyền thông nội bộ. Người lao động không nên chỉ đứng ở vị trí tiếp nhận thông điệp từ doanh nghiệp. Họ trực tiếp kiến tạo văn hóa, thương hiệu doanh nghiệp bằng công việc, cách ứng xử và ký ức của mình. Vì thế, họ cần được kể về văn hóa ấy bằng tiếng nói riêng. Khi câu chuyện từ cơ sở được lắng nghe, hình ảnh doanh nghiệp gần hơn với đời sống thực. Ký ức chung cũng không nhất thiết chỉ gồm những điều đẹp đẽ. Những ngày gian khó, sự bỡ ngỡ, cả những việc chưa trọn vẹn đều giúp người đến sau hiểu con đường đã qua chưa bao giờ bằng phẳng.
Tôi nghe rằng, gần 200 câu chuyện đẹp sẽ không nằm yên trong hồ sơ. PVOIL sẽ tuyển chọn những tác phẩm giàu giá trị tư liệu để in thành kỷ yếu, cho ký ức của người đi trước còn được chuyền tay đến người đi sau, lan toả ra cộng đồng. “Một hành trình, Ngàn câu chuyện” đã gom những kỷ niệm riêng thành ký ức chung, để sau những dấu mốc và con số hiện lên bao con người bình dị, những công việc lặng thầm và nghĩa tình bền bỉ. Doanh nghiệp lớn lên nhờ nguồn lực, thị trường và hiệu quả kinh doanh; nhưng muốn đi xa, còn phải nhớ mình được gây dựng bởi ai, từ những giá trị nào.
Cuộc thi đã khép lại, còn những câu chuyện vẫn được truyền lửa, tiếp diễn, như “ngọn lửa” được trao từ bàn tay này sang bàn tay khác, để hành trình PVOIL cứ thế tiếp nối cho nhiều năm về sau…
| Ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc PVOIL khẳng định, cuộc thi là một nét đẹp của Văn hóa – Con người PVOIL, không chỉ dừng ở hoạt động truyền thông nội bộ mà còn mở ra không gian để người lao động sẻ chia tình cảm, ký ức trong hành trình gắn bó với mái nhà chung. Giá trị lớn nhất của cuộc thi không chỉ nằm ở gần 200 tác phẩm, mà ở hàng trăm câu chuyện chân thực được kể bằng tiếng nói mộc mạc, giàu cảm xúc của chính người trong cuộc. Những câu chuyện ấy góp phần lưu giữ ký ức tập thể, bồi đắp văn hóa doanh nghiệp và truyền cảm hứng cho các thế hệ người lao động PVOIL. |